faktyczną niezależność jako miasto cesarskie; od XII w. rozkwit sukiennictwa (w XIV w. manufaktury), potem także jedwabnictwa, w XIII w. pierwsze wielkie domy bankowe. Rządy w mieście przeszły ewolucję od konsulatu, przez władzę podestów do utworzonej 1282 rady priorów 6 najbogatszych cechów (signorii); stopniowo rósł antagonizm między rządzącymi miastem bogatymi cechami (popolo grasso) a pozbawioną praw resztą ludności (popolo minuto); 1378 wybuchło powstanie ciompich, po jego stłumieniu wykształciła się oligarchiczna forma rządów; 1439 43 miejsce obrad soboru Kościoła rzymskokatolickiego. Od 1434 władzę objęli Medyceusze, obaleni 1494 w wyniku powstania lud.; do władzy doszedł